fbpx

Teknopark ve Ar-Ge Yasası Değişti, Şimdi Sıra Uygulamada!

Özet : Teknopark ve Ar-Ge & Tasarım Merkezleri dışında geçirilen sürelere sağlanacak teşvik uygulamasında yasa değişikliği yapılacağı bilgisini sizlerle paylaşmıştık, uygulamanın nasıl yapılacağının ise yayımlanacak yönetmelikle daha kapsamlı açıklanması beklenmektedir. Konuya ilişkin değerlendirmelerimiz ise bu makalemizle paylaşılmaktadır.

25 Aralık 2021 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan 7346 sayılı BAZI KANUNLARDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN ile Teknopark ve Ar-Ge&Tasarım Merkezleri dışında geçecek sürelere ilişkin vergi ve SGK prim desteğinde değişiklik olmuştur.

Yasanın 20. Maddesinde Teknoparklar için, 28. Maddesinde ise Ar-Ge ve Tasarım Merkezleri için; Bölge ya da Ar-Ge ve Tasarım Merkezlerinde çalışan personelin toplam sayısının veya teşvike konu edilen toplam çalışma sürelerinin yüzde yirmisini aşmamak kaydıyla,  buraların dışında geçen süreler için de gelir vergisi stopajı teşviki kapsamında değerlendirilmesi ve Cumhurbaşkanına bu oranı belirleyeceği bölgesel ve/veya sektörel alanlarda yüzde yetmiş beşe kadar artırmaya veya tekrar kanuni oranına kadar indirmeye yetki verilmesi düzenlenmiştir. Yapılan değişikliğin yürürlük tarihi ise 12/10/2021 olarak belirlenmiştir.

Konuya ilişkin gelişmeleri aşağıdaki şekilde özetleyebiliriz;

  1. 4691 ve 5746 sayılı yasalarda; 3 Şubat 2021 tarihinde yürürlüğe giren 7263 sayılı yasa ile yapılan değişiklikle, Bölge ya da Ar-Ge ve Tasarım Merkezlerinde çalışanların toplam çalışma sürelerinin yüzde yirmisini aşmamak kaydıyla,  buraların dışında geçen süreler için de çalışanlara gelir vergisi stopajı teşviki kapsamında değerlendirme imkanı getirilmiş ve Cumhurbaşkanına bu oranı yüzde elliye kadar artırma yetkisi verilmiştir.
  2. 17 Ekim 2021 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan Cumhurbaşkanı Kararı ile; Teknoloji Geliştirme Bölgeleri ile Ar-Ge veya Tasarım Merkezlerinde çalışan personelin gelir vergisi stopajı teşvikine konu edilen toplam çalışma sürelerine uygulanmak üzere söz konusu bölge ve merkezler dışında geçirdikleri süreler bakımından yüzde yirmi olarak belirlenen oranın, 31/12/2022 tarihine kadar yüzde elli olarak uygulanmasına karar verilmiştir.
  3. 16 Kasım 2021 tarihinde TBMM ne sunulan söz konusu kanun teklifinin TBMM de görüşülmesi aşamasında aşağıdaki değişiklik önergesi verilerek, gerekçe de altta yer aldığı gibi belirtilmiştir.

4691 sayılı Kanun

“Buna ilave olarak gelir vergisi stopajı teşviki kapsamında Bölgede çalışan personelin toplam sayısının veya teşvike konu edilen toplam çalışma sürelerinin yüzde yirmisini aşmamak kaydıyla bu fıkrada belirtilen durumlar haricinde Bölge dışında geçirilen süreler de gelir vergisi stopajı teşviki kapsamında değerlendirilir. Cumhurbaşkanı, yüzde yirmi olarak belirlenen bu oranı belirleyeceği bölgesel ve/veya sektörel alanlarda yüzde yetmiş beşe kadar artırmaya veya tekrar kanuni oranına kadar indirmeye yetkilidir.”

Gerekçe:

Önergeyle, 28/1/2021 tarihli ve 7263 sayılı Kanun’la 4691 sayılı Kanun’un geçici 2’nci maddesinin üçüncü fıkrasında yapılan değişiklikle teşvikin uygulama şeklinin değiştirilmesi üzerine, fıkrada yer alan diğer ifadelerle yeknesaklık sağlanması amacıyla ibare değişildiği yapılmakta ve bölge dışında geçirilebilecek süreye ilişkin Cumhurbaşkanına verilen yüzde 50 artırma yetkisi yüzde 75’e çıkarılmakta ve artırılan oranı tekrar kanuni oranına kadar indirme yetkisi verilmektedir. Yapılan diğer bir değişiklikle, bölgedeki işletmelerde çalışan ve teşvikten yararlanan personelin teşvik kapsamına giren bölge dışındaki çalışma süreleri ve çalışma şekli netleştirilmektedir. Böylece, yetki kullanıldığı durumda, teşvikten yararlanan personelin çalışma saatinin yüzde 25’ini bölge içinde, yüzde 75’ini bölge dışında çalışarak geçirmesi durumunda teşvikten tam olarak faydalanabilecektir. Yine, toplam çalışılan sürenin yüzde 75’inin aşılmaması kaydıyla, örneğin teşvikten yararlanan 20 personeli bulunan bir işletmede, bu personelden 5’inin çalışma saatinin tamamını bölge içinde, 15’inin de çalışma saatinin tamamını bölge dışında geçirmesi durumunda da teşvikten tam olarak faydalanılması mümkün olacaktır.

5746 sayılı Kanun

“Buna ilave olarak gelir vergisi stopajı teşviki kapsamında Ar-Ge veya tasarım merkezlerinde çalışan personelin toplam sayısının veya teşvike konu edilen toplam çalışma sürelerinin yüzde yirmisini aşmamak kaydıyla bu fıkrada belirtilen durumlar haricinde bu merkezler dışında geçirilen süreler de gelir vergisi stopajı teşviki kapsamında değerlendirilir. Cumhurbaşkanı, yüzde yirmi olarak belirlenen bu oranı belirleyeceği bölgesel ve/veya sektörel alanlarda yüzde yetmiş beşe kadar artırmaya veya tekrar kanuni oranına kadar indirmeye yetkilidir.”

Gerekçe:

Önergeyle, teşvikin uygulama şeklinin 28/1/2021 tarihli ve 7263 sayılı Kanun’la yapılan değişiklikle 5746 sayılı Kanun’un 3’üncü maddesinin ikinci fıkrasına eklenmesi üzerine, fıkrada yer alan diğer ifadelerle yeknesaklık sağlanması amacıyla ibare değişikliği yapılmakta ve AR-GE ve tasarım merkezleri dışında geçirilebilecek süreye ilişkin Cumhurbaşkanına verilen yüzde 50 artırma yetkisi yüzde 75’e çıkarılmakta ve artırılan oranı tekrar kanuni oranına kadar indirme yetkisi verilmektedir. Yapılan diğer bir değişiklikle, AR-GE veya tasarım merkezlerinde çalışan ve teşvikten yararlanan personelin teşvik kapsamına giren merkez dışındaki çalışma süreleri ve çalışma şekli netleştirilmektedir. Böylece, yetki kullanıldığı durumda, teşvikten yararlanan personelin çalışma saatinin yüzde  25’ini merkez içinde, yüzde 75’ini merkez dışında çalışarak geçirmesi durumunda teşvikten tam olarak faydalanabilecektir. Yine, toplam çalışılan sürenin yüzde 75’inin aşılmaması kaydıyla, örneğin teşvikten yararlanan 20 personeli bulunan bir merkezde, bu personelden 5’inin çalışma saatinin tamamını merkez içinde, 15’inin de çalışma saatinin tamamını merkez dışında geçirmesi durumunda da teşvikten tam olarak faydalanılması mümkün olacaktır.

  • Yukarıda yer alan açıklamalarımızda değindiğimiz maddenin ilgili bölümünün yasa değişikliği öncesi ve sonrasında yasada yer alan maddeler aşağıdaki gibidir.
  4691 Yasanın önceki hali    4691 Yasanın yeni hali
Buna ilave olarak Bölgede yer alan işletmelerde gelir vergisi stopajı teşvikine konu edilen toplam çalışma sürelerinin yüzde yirmisini aşmamak kaydıyla bu fıkrada belirtilen durumlar haricinde ilgili personelin Bölge dışında geçirdikleri süreler de gelir vergisi stopajı teşviki kapsamında değerlendirilir. Yüzde yirmi olarak belirlenen bu oran Cumhurbaşkanı tarafından yüzde elliye kadar artırılabilir.      Buna ilave olarak gelir vergisi stopajı teşviki kapsamında Bölgede çalışan personelin toplam sayısının veya teşvike konu edilen toplam çalışma sürelerinin yüzde yirmisini aşmamak kaydıyla bu fıkrada belirtilen durumlar haricinde Bölge dışında geçirilen süreler de gelir vergisi stopajı teşviki kapsamında değerlendirilir. Cumhurbaşkanı, yüzde yirmi olarak belirlenen bu oranı belirleyeceği bölgesel ve/veya sektörel alanlarda yüzde yetmiş beşe kadar artırmaya veya tekrar kanuni oranına kadar indirmeye yetkilidir.
  5746 Yasanın önceki hali    5746 Yasanın yeni hali
Buna ilave olarak Ar-Ge veya tasarım merkezlerinde gelir vergisi stopajı teşvikine konu edilen toplam çalışma sürelerinin yüzde yirmisini aşmamak kaydıyla bu fıkrada belirtilen durumlar haricinde ilgili personelin bu merkezler dışında geçirdikleri süreler de gelir vergisi stopajı teşviki kapsamında değerlendirilir. Yüzde yirmi olarak belirlenen bu oran Cumhurbaşkanı tarafından yüzde elliye kadar artırılabilir.Buna ilave olarak gelir vergisi stopajı teşviki kapsamında Ar-Ge veya tasarım merkezlerinde çalışan personelin toplam sayısının veya teşvike konu edilen toplam çalışma sürelerinin yüzde yirmisini aşmamak kaydıyla bu fıkrada belirtilen durumlar haricinde bu merkezler dışında geçirilen süreler de gelir vergisi stopajı teşviki kapsamında değerlendirilir. Cumhurbaşkanı, yüzde yirmi olarak belirlenen bu oranı belirleyeceği bölgesel ve/veya sektörel alanlarda yüzde yetmiş beşe kadar artırmaya veya tekrar kanuni oranına kadar indirmeye yetkilidir.

Her ne kadar bu konuya ilişkin uygulamayı düzenleyen yasa değişikliği Şubat 2021 ayında yapılmış olsa da, Ekim 2021 ayına kadar pandemi koşulları nedeniyle Bakanlık tarafından izin verilen Bölge dışı çalışma yüzdesi daha yüksek olduğundan, yukarıda değindiğimiz uygulama Ekim 2021 ayından bu yana yapılmaktadır. Bununla birlikte, Bölge dışında teşvik kapsamında yararlanılabilecek süre konusunda net bir uygulama yapılamamış, uygulayıcılar hesaplamanın nasıl yapılacağı konusunda tereddütte kalmıştır.

Yasa değişikliği ile Cumhurbaşkanı’ na yüzde yirmi olarak belirlenen oranı; belirleyeceği bölgesel ve/veya sektörel alanlarda yüzde yetmiş beşe kadar artırma yetkisi verildiğinden, konu ile ilgili Cumhurbaşkanı Kararı’ nın da bir an önce yayınlanması uygun olacaktır.

Tüm bu açıklamalar ve yasa değişiklik önergesini dikkate alarak, yayınlanacak yönetmelikle aksi yönde düzenleme yapılmazsa, uygulamanın aşağıdaki şekilde yapılacağını belirtebiliriz;

  • 17 Ekim 2021 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan Cumhurbaşkanı Kararı ile yüzde yirmi olarak belirlenen oranın, 31/12/2022 tarihine kadar yüzde elli olarak uygulanmasına karar verilmiş olduğundan; Cumhurbaşkanı tarafından yeni bir karar yayımlanmadığı sürece, yasa değişikliği ile getirilen “bölgesel ve/veya sektörel alanlarda” bir ayrım yapılmadığı, yani tüm bölgeler ve sektörlerde geçerli olarak yüzde elli olarak uygulanacağını belirtebiliriz.
  • Bu durumda, teşvikten yararlanan personelin çalışma saatinin yüzde 50’sini bölge içinde, yüzde 50’sini bölge dışında çalışarak geçirmesi durumunda teşvikten tam olarak faydalanabilecektir.
  • Yine, toplam çalışılan sürenin yüzde 50’sinin aşılmaması kaydıyla, örneğin teşvikten yararlanan 20 personeli bulunan bir işletmede, bu personelden 10’unun çalışma saatinin tamamını bölge içinde, 10’unun da çalışma saatinin tamamını bölge dışında geçirmesi durumunda da teşvikten tam olarak faydalanılması mümkün olacaktır.
  • Destek personeli için de yukarıda açıkladığımız esaslarda yararlanma mümkün olabilecektir.

Bir yanıt yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir