Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabının Enflasyon Düzeltmesi Farkları ve Özel Fon Uygulaması

Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından yayımlanan 9 Şubat 2026 tarihli ve VUK-196/2026-2 sayılı sirküle kapsamında, yapılmakta olan yatırımlar hesabına uygulanan enflasyon düzeltmesi sonucu ortaya çıkan farkların vergisel statüsü, bu farkların özel fon hesabında izlenmesi, yeniden değerleme oranıyla artırılması ve dönem kazancına intikal ettirilme zamanlarına ilişkin açıklamalar yapılmıştır. Aşağıda sirkülede yer alan temel tespitler özetlenmiştir.

1. Özel Fon Hesabına Alınan Enflasyon Düzeltmesi Farkları

Vergi Usul Kanunu’nun mükerrer 298/A-10 maddesi uyarınca, yapılmakta olan yatırımlar hesabında izlenen tutarların enflasyon düzeltmesine tabi tutulması sonucunda oluşan farklar, dönem kazancının tespitinde dikkate alınmaksızın bilançonun pasifinde özel bir fon hesabında izlenir.

Bu özel fon hesabında takip edilen tutarlar, yatırımın tamamlanıp ilgili iktisadi kıymetin aktifleştirildiği dönemde ve bunu izleyen dört hesap dönemi olmak üzere toplam beş eşit taksit halinde dönem kazancının tespitinde dikkate alınır.

Ayrıca, özel fon hesabında izlenen ve dönem kazancının tespitinde henüz dikkate alınmayan tutarlar her yıl bir önceki yıla ilişkin yeniden değerleme oranında artırılmaktadır. Bu hesaplara ayrıca ilave enflasyon düzeltmesi uygulanmaz.

2. Yeniden Değerleme Oranının Belirlenmesi

Sirkülde, özel fon hesabında izlenen tutarların hangi yeniden değerleme oranı ile artırılacağına dair uygulamadaki tereddütlere açıklık getirilmiştir. Buna göre;

• Özel fon hesabındaki tutarlar, her yıl için açıklanan yeniden değerleme oranı esas alınarak artırılacaktır.
• Bu çerçevede, 2025 yılı sonu itibarıyla yapılacak artırımlarda 2025 yılı için ilan edilen %25,49 oranı dikkate alınacaktır.

Bu yaklaşım, Kanun metnindeki “bir önceki yıla ilişkin” ifadesinden kaynaklanan belirsizlikleri gidermektedir.

3. Gelir Olarak Dikkate Alma Zamanı ve Beş Yıllık Dağıtım

Özel fon hesabında izlenen ve yeniden değerleme oranında artırılan tutarlar, yatırımın aktifleştirildiği hesap döneminde başlayarak aynı dönemi takip eden dört hesap dönemiyle birlikte beş eşit taksit halinde dönem kazancına dahil edilir. Bu uygulama yıllık kurumlar vergisi dönemleri için olduğu gibi, ilgili tutarların düştüğü geçici vergi dönemleri açısından da uygulanır; yani geçici vergi dönemlerine isabet eden paylar da kazancın tespitinde dikkate alınacaktır.

4. Maliyetle İlişkilendirilmemesi

Sirkülde netleştirilen bir diğer husus, özel fon hesabına alınan tutarların veya bunların yeniden değerleme oranında artırılan kısımlarının ilişik oldukları iktisadi kıymetin maliyetine eklenemeyeceğidir. Bu tutarlar yalnızca özel fon hesabında izlenir ve Kanunda öngörülen taksitlendirme esasına göre gelir olarak dikkate alınır; maliyet unsuru olarak aktifleştirilmez.

Uygulama Notu

Sirkülde, yeniden değerleme işlemlerinin muhasebe kayıtları ve beyannamelerde nasıl izleneceğine ilişkin ayrıntılı kayıt/usul örnekleri yer almamaktadır; bu konularda uygulayıcıların mevcut düzenlemeler ve muhasebe ilkeleri çerçevesinde işlem yapmaları gerekecektir.

Söz konusu sirküle ve ayrıntılar için GİB duyurusuna aşağıdaki bağlantıdan ulaşılabilir:

Vergi Usul Kanunu Sirküleri /196 — GİB

Saygılarımızla,

Ventera Partners